Rechtsvermoeden arbeidsovereenkomst: nieuwe rechten voor laagbetaalde ZZP'ers

In 2024 telde Nederland 1,3 miljoen zzp'ers, oftewel ongeveer één op de acht werkenden. Een deel van hen verdient minder dan 38 euro per uur, zonder recht op doorbetaling bij ziekte, ontslagbescherming of WW. Daar brengt een nieuwe wet verandering in.

De Eerste Kamer nam op 16 juni 2026 het wetsvoorstel rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief (36783) aan. De wet treedt in werking op een nog te bepalen datum bij koninklijk besluit, naar verwachting uiterlijk eind 2026.

Wat houdt het rechtsvermoeden in?

Werk jij voor een uurtarief van 38 euro of minder (peildatum 1 januari 2026)? Dan kun je een beroep doen op het wettelijk rechtsvermoeden dat jouw arbeid in dienstbetrekking wordt verricht. De bewijslast verschuift naar jouw opdrachtgever: die moet aantonen dat er geen arbeidsovereenkomst is. Lukt dat niet, dan gelden voor die opdracht de normale arbeidsrechtelijke beschermingen.

Het rechtsvermoeden heeft onmiddellijke werking. Het geldt ook voor opdrachten die al vóór de inwerkingtredingsdatum begonnen zijn en daarna doorlopen.

Let op: het rechtsvermoeden geldt niet als jouw opdrachtgever een particulier is.

Welke rechten volgen eruit?

Als de opdrachtgever het rechtsvermoeden niet weerlegt, gelden voor die opdracht de volgende civielrechtelijke beschermingen direct:

• Doorbetaling van loon bij ziekte (art. 7:629 BW)
• Ontslagbescherming via het UWV of de kantonrechter

Socialezekerheidsrechten zoals WW en de Ziektewet of WIA volgen niet automatisch. Het rechtsvermoeden werkt niet publiekrechtelijk door naar de sociale zekerheid: het UWV beoordeelt de arbeidsrelatie zelfstandig. Of je recht hebt op WW of een arbeidsongeschiktheidsuitkering hangt af van die aparte UWV-beoordeling.

Hoe werkt dit naast de belastinghandhaving?

Dit rechtsvermoeden is een civielrechtelijk instrument: het regelt de verhouding tussen jou en je opdrachtgever. De Belastingdienst doet zijn eigen beoordeling van de arbeidsrelatie op basis van fiscale criteria. Die twee sporen lopen volledig los van elkaar. Een civielrechtelijke kwalificatie als werknemer bindt de Belastingdienst niet automatisch.

Meer over de fiscale handhaving op schijnzelfstandigheid lees je in ons eerdere artikel.

Hoe roep je het rechtsvermoeden in?

Er is geen vast formulier. Je kunt je opdrachtgever schriftelijk laten weten dat je een beroep doet op het rechtsvermoeden. Reageert de opdrachtgever niet of slaagt die er niet in het tegendeel te bewijzen, dan kun je de arbeidsrechtelijke bescherming opeisen: doorbetaling bij ziekte, ontslagbescherming of een procedure via de rechter.

Wat kun je nu al doen?

Verdien jij 38 euro per uur of minder en werk je regelmatig voor dezelfde opdrachtgever? Controleer dan drie dingen:

1. Loopt jouw opdracht door na de inwerkingtredingsdatum? Dan geldt het rechtsvermoeden direct.
2. Heeft jouw overeenkomst kenmerken van een arbeidsrelatie: een vaste werktijd, persoonlijke arbeidsplicht of gezag van de opdrachtgever?
3. Is er een cao van toepassing? Cao-loonschalen kunnen je arbeidsrechtelijke positie verder versterken.

Twijfel je over jouw situatie? Raadpleeg een arbeidsrechtjurist of neem contact op met een brancheorganisatie voor zelfstandigen.

Juridische bronnen

• Eerste Kamer: Wet invoering rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief (36783)
• Tweede Kamer: Wetsvoorstel 36783 - details en voortgang
• Rijksoverheid: Wetsvoorstel voor meer duidelijkheid zzp'ers (7 juli 2025)

---

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies. Voor specifieke situaties kun je terecht bij de Belastingdienst, een arbeidsrechtjurist of een brancheorganisatie voor zelfstandigen.