Loontransparantie: jouw recht op eerlijk loon

Volgens het CBS verdienden vrouwen in 2024 in de private sector gemiddeld 14,5 procent minder per uur dan mannen. In de publieke sector is dat 4,5 procent. Zelfs als je corrigeert voor functie, sector en ervaring, blijft er een onverklaarde loonkloof over: 6,1 procent in de private sector en 1,7 procent in de publieke sector. De Europese Unie wil dat aanpakken met Richtlijn (EU) 2023/970, de loontransparantierichtlijn.

Nederland had de richtlijn uiterlijk 7 juni 2026 in nationale wetgeving moeten omzetten. Die deadline is niet gehaald. Op 21 mei 2026 heeft het kabinet het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend. De beoogde inwerkingtreding is 1 januari 2027, maar dat is afhankelijk van goedkeuring door zowel de Tweede als de Eerste Kamer.

In dit artikel lees je wat er nu al geldt en welke nieuwe rechten je naar verwachting krijgt.

Wat geldt er nu al?

Het recht op gelijke beloning voor gelijkwaardige arbeid is geen nieuwe uitvinding. Artikel 7:646 van het Burgerlijk Wetboek verbiedt al jaren loononderscheid op basis van geslacht. Ook de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen bevat dit verbod.

Wat ontbreekt, is transparantie. Je hebt nu geen wettelijk recht om te weten wat een collega verdient voor vergelijkbaar werk. Dat maakt het moeilijk om ongelijke beloning te ontdekken, laat staan aan te vechten.

Vermoed je nu al dat je minder verdient dan collega's voor gelijkwaardig werk? Dan kun je een oordeel vragen bij het College voor de Rechten van de Mens. Dat is gratis en niet-bindend, maar een oordeel kan wel gewicht hebben in een rechtszaak.

Wat verandert er naar verwachting per 1 januari 2027?

Het wetsvoorstel voegt een reeks concrete transparantieverplichtingen toe aan het bestaande recht op gelijke beloning.

Verbod op vragen naar vorig salaris

Werkgevers mogen straks niet meer vragen wat je eerder verdiende. Die vraag wordt nu nog regelmatig gesteld bij sollicitaties en salarisonderhandelingen en kan ertoe leiden dat bestaande loonverschillen worden doorgezet. Het wetsvoorstel verbiedt dit expliciet.

Recht op salaristransparantie binnen je organisatie

Je krijgt het recht om informatie op te vragen over de gemiddelde beloning van collega's in vergelijkbare functies, uitgesplitst naar geslacht. Zo kun je zelf beoordelen of er sprake is van een ongerechtvaardigd verschil.

Functiewaardering verplicht

Iedere werkgever wordt verplicht een objectief systeem van functiewaardering en -indeling te hebben. Dat systeem moet garanderen dat gelijk werk ook gelijk wordt beloond.

Rapportageplicht voor grotere organisaties

Organisaties met 150 of meer werknemers moeten periodiek rapporteren over loonverschillen tussen mannen en vrouwen. Die rapportage wordt openbaar gemaakt via een website van het ministerie. Voor organisaties met 100 tot 149 werknemers geldt dezelfde verplichting, maar dan pas vanaf 2031.

De eerste rapportage voor de grootste organisaties wordt verwacht in 2028, over de loongegevens van 2027.

Wat is de status van het wetsvoorstel?

Het wetsvoorstel (36949) is op 21 mei 2026 ingediend bij de Tweede Kamer. De parlementaire behandeling moet nog plaatsvinden. Tot de wet in werking treedt, gelden alleen de bestaande regels uit art. 7:646 BW en de Wet gelijke behandeling.

Deze nieuwe rechten gelden dus nog niet. Tot de wet is aangenomen kun je je er nog niet op beroepen.

Wat kun je nu al doen?

Vermoed je dat je minder betaald krijgt dan een collega voor hetzelfde werk? Vier stappen die nu al mogelijk zijn:

1. Vraag je leidinggevende of HR om uitleg over het beloningsbeleid en de functieindeling binnen jouw organisatie.
2. Kijk of er een cao van toepassing is. Cao-loonschalen zijn openbaar en kunnen een referentiepunt bieden.
3. Dien een verzoek in bij het College voor de Rechten van de Mens als je vermoedt dat er sprake is van loonongelijkheid op basis van geslacht.
4. Raadpleeg je vakbond. Vakbonden hebben ervaring met loonkwesties en kunnen ondersteuning bieden bij een geschil.

Juridische bronnen

• Rijksoverheid: Meer openheid over loonkloof tussen mannen en vrouwen (21 mei 2026)
• Tweede Kamer: Wetsvoorstel 36949 - Wet implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen
• Raad van State: Advies over wetsvoorstel implementatie Richtlijn loontransparantie (2 april 2026)

---

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en geen juridisch advies. Voor specifieke situaties kun je terecht bij het Juridisch Loket, je vakbond of een arbeidsrechtjurist.